ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

1221

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

و اين مقدار كه ما آورديم پاره‌اى بسنده مىباشد . و خدا يارى دهنده است . و برخى از شاعران دربارهء مسائلى كه در فن شعر دانستن آنها ضرورت دارد اشعارى سروده‌اند و بهترين سخنان در اين موضوع ، شعر ذيل است و گمان ميكنم از آثار « ابن - رشيق » باشد : نفرين خداى بر هنر شعر باد كه چقدر نادانان گوناگون را در آن مىيابيم . اين نادانان سخنان دور از ذهن و دشوار را بر گفتارهاى آسان كه براى شنوندگان آشكار باشد ترجيح ميدهند . آنها محال را معنى صحيح ميدانند و سخن پست را چيزى گرانبها ميشمرند . از شيوهء درست شعر آگاه نيستند و از نادانى بجهالت خود پى نميبرند . آنها در نزد غير ما مورد نكوهش هستند ، ولى براستى در نزد ما معذوراند . شعر تركيباتى است كه ميان آنها از نظر نظم تناسب ملحوظ گردد هر چند از لحاظ صفات متنوع و گوناگون باشند . از اين رو بيتها بايد با يك ديگر شباهت داشته باشد و صدرهاى [ 1 ] آنها متون [ 2 ] بيت را آشكار سازد . همهء معانى و مضامين شعر بايد آنچنان جلوه‌گر شود كه شنونده آنها را بر آنچه آرزو مىكند بيابد ، خواه آن آرزو نباشد يا باشد . و در نتيجه شاعر تعبير و بيان معانى را بايد به آنچنان پايهء بلندى برساند كه شعر او از لحاظ زيبائى و حسن بتقريب براى شنوندگان آشكار باشد . بدانسان كه گوئى الفاظ اشعار او چهره‌هائى هستند و معانى بمنزله چشمهاى آنها ميباشند . « شعر شاعر » از نظر مضمون بايد بر وفق آرزوها باشد و انشاد كنندگان بزيبايى آنها آرايش يابند .

--> [ 1 - ) ] نخستين بخش مصراع اول بيت . [ 2 - ) ] متن در اينجا بجاى عجز و قافيهء بيت به كار رفته است .